نه بی حیا، نه چشم و گوش بسته

«همه اینها حرف است؛ بچه 7، 6 ساله مگر چه می فهمد که حالا بخواهیم رختخوابش را از خودمان جدا کنیم یا برای تماشای برنامه های فیلم ها برایش حد و مرز بگذاریم و...» چنین تصوراتی امروز در جامعه ما به وفور دیده می شود. برخی از پدر و مادرها سعی می کنند مسائل جنسی را از کودکی برای بچه شان عادی کنند و گروهی دیگر اصلاً جرأت نمی کنند به این موضوع نزدیک شوند. جالب آنکه هر دو تفکر از نظر اسلام مردود است. بنابر دستورات اسلامی، در زمینه تربیت جنسی بچه ها باید موارد بسیاری را رعایت کرد. البته نباید فکر کنید که اسلام هر نوع اطلاعاتی را که مربوط به مسائل جنسی است، ممنوع کرده بلکه برعکس تأکید دارد باید به سوالات بچه ها در این زمینه به صورت منطقی پاسخ داد. در واقع دین آسمانی ما صورت مسئله را پاک نمی کند بلکه برای آن اصول و قواعدی تعریف کرده که اگر والدین به آن توجه کنند. مسلماً بسیاری از مشکلات جامعه حل می شود. دکتر زهرا حاجی عبدالباقی در این مقاله با استفاده از آیات و روایات، پنج مهارت در زمینه تربیت جنسی بچه ها به خانواده ها ارائه داده است.

1. با اجازه پدر و مادر وارد اتاق شود
بر اساس آموزه های دین اسلام، انسان در زمان کودکی خود تمایلات جنسی ندارد اما برای اینکه در سن بلوغ بتواند غریزه های جنسی اش را کنترل کند، باید از زمان کودکی به درستی تربیت شود. در عین حال، یکی از شیوه های مهم تربیت دینی در قرآن کریم، پیشگیری است. به عنوان مثال خدا در آیه 58 سوره مبارکه نور در چند مورد به این موضوع اشاره کرده؛ آنجا که به تربیت کودکان اشاره می کند و درباره اجازه ورود به اتاق زن و شوهر می فرماید: «ای کسانی که ایمان آورده اید! باید بردگان و کودکانتان که هنوز به سن بلوغ نرسیده اند، در سه وقت از شما اجازه بگیرند: پیش از نماز صبح، در نیمروز هنگامی که لباس های خود را در می آورید و بعد از نماز عشا». در واقع یکی از موارد تربیت جنسی این است که کودک را از زمانی که هنوز به سن بلوغ نرسیده با رعایت نکاتی در این زمینه آشنا کرد. باید به کودک نابالغ آموزش داد که برای وارد شدن به اتاق پدر و مادر به ویژه در زمان های خاصی که در قرآن اشاره شده است اجازه بگیرد. این شیوه تربیتی، نوعی پیشگیری و آموزش است تا کودک قبل از اینکه به سن بلوغ برسد و نیازهای جنسی را در وجود خود درک کند، بداند که لازم است مواردی را رعایت کند. از سوی دیگر، چون بسیاری از رفتارهای کودکان بر اساس الگوبرداری و تقلید از رفتار بزرگ ترهاست، آنها باید مراقب رفتار خود باشند و طوری رفتار نکنند که در تربیت کودکان تأثیر منفی بگذارد.

2. بزرگ ترها هم رعایت کنند!
در آغوش گرفتن نامناسب کودک یا نوجوان، بوسیدن آنها به طرزی نامناسب، حمام بردن پسر در سنین بلوغ توسط مادر یا خانم های فامیل و یکی بودن مکان خواب کودکی که توانایی تشخیص دارد با والدین، از مواردی است که غریزه جنسی کودک را تحریک کرده و باعث ناهنجاری رفتاری او می شود.
در همین زمینه در کتاب «مکارم الاخلاق» از پیامبر اسلام (ص) نقل است که می فرمایند: « پسربچه، دختربچه 6 ساله را نبوسد. همچنین زنان از بوسیدن پسر بچه ای که سنش از 7 سال بیشتر است پرهیز کنند.» همچنین آن حضرت درباره جدا کردن محل خواب کودکان فرموده اند: « بستر خواب پسربچه با پسربچه و پسربچه با دختربچه و دختربچه با دختربچه، در 10 سالگی باید از هم جدا شود.» این روایت در کتاب «وسائل الشیعه» در حدود 7 سالگی کودکان هم نقل شده است.
امیرالمؤمنین (ع) هم فرموده اند: « زمانی که دختربچه 6 ساله شد، مرد نامحرم حق ندارد او را ببوسد یا در آغوش بگیرد.» ( وسائل الشیعه، ج 5)

البته شبیه این روایت هم از امام صادق (ع) نقل شده که می فرمایند: « وقتی دختربچه به 6 سالگی رسید، برای تو شایسته نیست او را ببوسی».

ادامه نوشته

وقتی والدین اشتباه می کنند!

والدین معمولا تمایلی به عذر خواهی از فرزندشان ندارند. زیرا فکر می کنند که عذر خواهی نشانه ضعف است. هنگامی که وارد یک درگیری ناخواسته می شویم، احساس می کنیم که باید عذرخواهی کنیم تا به درگیری پایان دهیم.

پدر و فرزند

باختن آبرومندانه، اختلاف ظریفی با ضعیف بودن دارد.تغییر عقیده مداوم و عذر خواهی مکرر ممکن است نشانه ضعف باشد. اگر با وجود عذرخواهی باز هم همان رفتار نادرست را ادامه دادید، باید با ایجاد یک دگرگونی در روش تربیتی، رفتار نادرست خود را اصلاح کنید.

گاهی اوقات، والدین متوجه می شوند که برخوردی نادرست با فرزندشان داشته اند. عذر خواهی کردن از کودکان باعث می شود که آنها احساس کنند مورد احترام هستند. هر کسی ممکن است اشتباه کند، بنابراین پس از عذر خواهی، رفتار نادرست خود را اصلاح کنید.

عذر خواهی کردن بسیار راحت تر از این است که اشتباه خود را قبول نکنیم و موضع دفاعی به خود بگیریم و مشکل را پیچیده تر کنیم.

گاهی ممکن است کودکان بعد از عذر خواهی کینه به دل بگیرند. وقتی از بزرگسالان عذر خواهی شود، آنها به سرعت خشم خود را فرو می خورند. اما کودکان به زمان بیشتری نیاز دارند تا آتش خشم خود را فرو نشانند. وقتی از فرزندتان عذر خواهی کردید، به او فرصت بدهید کمی بیندیشد، بعد به سراغ او بروید. اگر شما را نپذیرفت، باز هم صبر کنید، به زودی پوزش شما را می پذیرد.

عذر خواهی موجب می شود تا احساس فرزندتان را درک کنید. این برخورد، بهترین هدیه به کودکان است و مجبور نیستید، هزینه ای برای آنان بپردازید.

والدین بسیار راحت تر از کودکان عذر خواهی می کنند زیرا کودکان اغلب نمی دانند که چرا باید پوزش بخواهند. آنها را تشویق کنید که به رفتار خود بیندیشند و در صورتی که اشتباه کرده بودند، به خطای خود پی ببرند ولی مجبورشان نکنید که از شما عذر خواهی کنند. عذر خواهی بر اثر فشار بی ارزش است زیرا از پشیمان شدن کودک ناشی نشده است. پشیمان شدن از یک رفتار نادرست، بر عذرخواهی برتری دارد.

پدری می گوید: وقتی از پسر دوساله ام می خواهم که عذر خواهی کند، او سرپیچی می کند و به جای اینکه بگوید معذرت می خواهم، به گوشه ای می رود و پنهان می شود. کودک دو ساله باید چیزهای زیادی درباره عذرخواهی یاد بگیرد. کودکان سه ساله می توانند عذر خواهی کنند ولی باز هم باید بیاموزند که چگونه رفتار خود را تغییر دهند. کودکان چهار ساله نیز می توانند عذر خواهی کنند و می دانند که پس از عذرخواهی کردن باید رفتار خود را نیز اصلاح کنند.

ادامه نوشته

تعامل خلاق با کودک!

برقراری ارتباط مناسب با فرزندان مهارتی تربیتی است. تربیت کردن فرزندان در صورتی که ارتباط مناسبی بین والدین و فرزندان ایجاد شود، امری موثر و لذت بخش است.

تعامل خلاق و فعال با کودک!

پژوهش‌ها نشان می‌دهد کودکان بیشتر از آنکه تاثیرپذیر باشند، مبتکر و خلاق هستند. بر اساس نظریه‌های پیاژه روانشناس بزرگ سوییسی، «کودک در تعامل خلاق و فعال با محیط، خود را به تدریج سامان می‌دهد». این قوه ابتکاری کودکان هرگاه به صورت هدفمند و صحیح تربیت شود در رشد و شکل‌گیری شخصیت عالی کودکان اثر می‌گذارد. به نظر می‌رسد خلاقیت و رفتار اکتشافی به عنوان تجلی آشکار کنجکاوی است. «لومبارد» به معلمان و والدین توصیه می‌کند کودکان را به پرسیدن تشویق کنند تا ذهن کاوشگری در آنها به وجود‌ آید.

البته ناگفته نماند كه خانواده به عنوان اولین نهاد اجتماعی و روانی است كه فرزندان در آن رشد پیدا می‌كنند از این رو پدر و مادر نقش حیاتی و پررنگی در داشتن ارتباط فرزندان با خود و سایر اعضای جامعه دارند. پس هر پدر و مادری باید توجه کند که هر غذای رفتاری و گفتاری که به کودک می‌دهند در آینده همان داده‌ها را پس خواهند گرفت.

در این مطلب به بخشی از اصول صحیح ارتباط بین والدین و کودک اشاره شده است که می تواند آموزنده باشد.

نكته اول

والدین محترم بدانند که قصه‌ها برای کودکان حکم الگوی پدر و مادر را دارند و شاید در بعضی از موارد قدرت تاثیرپذیری قصه‌ها بر شکل‌گیری شخصیت کودکان بسیار قوی‌تر از صحبت‌های والدین باشد. از همین ‌رو می‌توان لابه‌لای قصه‌ها و داستان‌های گوناگون خمیرمایه و جوهره شخصیت کودکان را شکل بخشید و آنها را مطابق الگوی قهرمانان قصه‌ها و داستان‌ها تربیت کرد.

نكته دوم

رشد باورها و تفکر اقتصادی کودکان برای رشد اقتصادی آینده آنها بسیار حایز اهمیت است. متخصصان علوم تربیتی بر نقش آموزه‌ها و اطلاعات اقتصادی در سنین پایین به کودکان تاکید می‌ورزند. دانزیگر، معتقد بود تجربه‌های اولیه کودک به روند پیشرفت می‌افزاید و منجر به گذر به مرحله بعدی رشد می‌شود. به نظر می‌رسد کودکان مورد مطالعه او در مبادله‌های اقتصادی در مقایسه با امور تولیدی در سطح بالاتری قرار داشتند که او آن را ناشی از این حقیقت دانست که کودکان تجربه خرید کردن دارند، نه کار کردن.

ادامه نوشته